تبلیغات
مهاجراً الی الله - نقدی بر یارانه
مهاجراً الی الله
من یهاجر فی سبیل الله یجد فی الارض مراغما کثیرا و سعه
نوشته شده در تاریخ جمعه 6 مرداد 1391 توسط فرزان حدادی

مشکلات بخش تولید خصوصاً تولید روستایی (محصولات کشاورزی و دامی) این روزها از طریق افزایش بی‌سابقه قیمت تولیدات داخلی به خبر اول کشور تبدیل شده است. اگرچه این مشکلات عمدتاً ناشی از افزایش قیمت ارز و به تبع آن به هم خوردن تعادل زنجیره تامین مواد اولیه، تولید، و صادرات بازمی‌گردد با این حال نمی‌توان از آثار قانون هدفمندسازی یارانه‌ها بر ساختار تولید در کشور صرف‌نظر کرد. هدفمندسازی یارانه‌ها با هدف دستیابی به سطح بالاتر عدالت اجتماعی از طریق پرداخت نقدی به مردم شکل گرفت که یادآور شعار انتخاباتی رییس جمهور مبنی بر آوردن نفت بر سر سفره‌های مردم بود. این شعار با دادن وعده پرداخت نقدی به مردم توسط کاندیداهایی که در مقدار آن با هم رقابت می‌کردند در دو انتخابات اخیر ریاست جمهوری تکرار شد و بنابراین می‌توان مدعی اجماع جریانات سیاسی آن زمان بر این مساله گردید.

از دیدگاه دولت، علاوه بر کاهش نابرابری‌های اجتماعی این پرداخت‌ها تضمین مهمی جهت جلوگیری از واکنش منفی افکار عمومی به افزایش هزینه‌های زیرساختی همچون آب، برق، و سوخت تلقی می‌شد. اهمیت این یارانه‌ها به حدی بود که دولت تحت فشارهای مالی ناشی از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه‌ها سایر بخش‌های این قانون از جمله یارانه تولید را فدای پرداخت یارانه نقدی نمود. با این حال برخی گزارش‌ها بیانگر اثر معکوس یارانه بر فضای کسب و کار به خصوص در روستاهاست.

جمعیت روستایی کشور با دو مشخصه سطح معیشت پایین و مخارج اندک از سویی و بالا بودن بعد خانوار نسبت به محیط شهری از سوی دیگر شناخته می‌شود. این در حالی است که بازدهی مشاغل چه از نوع کشاورزی یا صنعت ابتدایی دستی بسیار پایین و سود حاصل از آن اندک است. رکود در روستاها با رونق در کشورهای صنعتی که نیاز آنها به نفت موجب سرازیر شدن مبالغی هنگفت به مراکز تصمیم‌گیری شهری کشورهای نفت‌خیز شده است در تضاد قرار گرفته است. نتیجه این است که روستایی ترجیح می‌دهد شغل کم‌درآمد خود را رها کند و با تکیه بر یارانه خوبی که می‌گیرد زندگی حداقلی خود را اداره کند.

راه‌حل برای رونق دوباره تولید مسلماً حذف یارانه‌هاست. راه‌حلی که ممکن است از نظر انتخاباتی غیرممکن تلقی شود و در غیاب تصمیم سیاسی، حذف آن به مکانیسم آشنای پولی یعنی بی‌ارزش‌سازی پول ملی در برابر ارز خارجی حاصل از نفت سپرده شود. تصور اولیه در مورد یارانه‌ها که انتظار می‌رفت از آن برای سرمایه‌گزاری در تولید کم‌هزینه روستایی استفاده شود کاملاً غلط از آب درآمده است چرا که از دیدگاه فرهنگی قشر روستایی فاقد انگیزه لازم برای کارآفرینی و تلاش برای پیشرفت مادی بوده است. ایجاد انگیزه برای پیشرفت مهم‌ترین ابزار لازم برای توسعه اقتصادی است و این انگیزه تنها می‌تواند یک انگیزه غیرمادی و هدف بزرگ ملی باشد. ازین‌رو راه‌حل توسعه در ایران در درجه اول یک مساله ایدئولوژیک و دینی خواهد بود.



درباره وبلاگ
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
پیوند ها
آمار سایت
قالب وبلاگ