تبلیغات
مهاجراً الی الله - تقابل بلند مدت
مهاجراً الی الله
من یهاجر فی سبیل الله یجد فی الارض مراغما کثیرا و سعه
نوشته شده در تاریخ جمعه 26 خرداد 1391 توسط فرزان حدادی

مذاکرات هسته‌ای ایران و غرب تقریباً به بن‌بست رسیده است. از یک سو ایران آماده است بر سر میزان غنی‌سازی به صورت غیر الزام‌آور مصالحه کند. از سوی دیگر غرب نیز تنها حاضر است از بخش کوچکی از تحریم‌ها صرف‌نظر کند. در واقع به نظر می‌رسد طرفین تنها ژست مذاکره را گرفته‌اند و چیز زیادی برای مذاکره کردن روی میز نیست. مهم این است که غرب و نیز ایران، درگیر یک منازعه بلند مدت با یکدیگر هستند. غرب با ابزار تحریم‌ها تلاش دارد ایران را که پس از انقلاب اسلامی به یک کشور دشمن تبدیل شده است به زوال کشد و از سوی دیگر ایران نیز برنامه هسته‌ای را نه به منظور دستیابی به سلاح هسته‌ای بلکه به منظور شکستن اقتدار هسته‌ای غرب در پیش گرفته است. هر دو برنامه موفق بوده است.

برنامه هسته‌ای ایران یک موفقیت بزرگ برای کشور بوده است. این برنامه ایران را از ضعف مفرط نظامی در برابر غرب نجات داده است و گزینه نظامی را برای برخورد غرب با ایران از روی میز برداشته است. با این حال نفس دشمنی غرب با ایران از بین نرفته است. هنوز به نظر آنها می‌رسد که می‌توانند از نقاط ضعف ایران و نقاط قوت خودشان برای ضربه غیر مستقیم به ایران استفاده کنند. نقطه ضعف ایران در بخش اقتصاد و نقطه قوت آنها در قدرت سیاسی بلوک غرب است. آخرین نمونه فشارهای اقتصادی تحریم نفتی است.

بنابرا آمارهای سازمان‌های بین‌المللی مختلف صادرات نفت ایران کاهشی بین 300 هزار تا یک میلیون بشکه داشته است. اگر روند تقابل ایران و غرب یک روند بلند مدت است باید دید کاهش یا قطع احتمالی صادرات نفت چه تاثیری بر ایران خواهد داشت؟ حقیقت این است که صادرات نفت تنها بخش کمی از اقتصاد ایران را تشکیل می‌دهد (در حدود یک چهارم). ایران قادر است با تکیه بر صادرات غیرنفتی که در سال‌های اخیر رشد چشمگیری را تجربه کرده و همچنین تولید داخلی بخش بزرگی از نیازهای خود را تامین نماید. اولین بازتاب تحریم نفتی شوک به بازار ارز داخلی بود به نحی که ارزش پول ملی به شدت کاهش یافت. این واکنش به طور آنی موجب کاهش واردات و پس از تقریباً 6 ماه افزایش صادرات شد. این روندی است که انتظار تکرار آن در آینده در مقیاس بزرگتر می‌رود. روی آوردن اقتصاد کشور به تولید و صادرات کالا به جای مواد خام رویداد خوبی است که متضمن پاسخ بلند مدت اقتصاد ایران به تحریم نفتی است.

نگرانی در داخل بیشتر بر اساس تحلیل حرکات بعدی غرب است. تحریم نفتی به خودی خود چندان دارای اهمیت بنیادی نیست. آنچه مهم است الگوی رفتاری غرب است. آیا وقتی سرانجام اقتصاد ایران خود را با تحریم‌های نفتی وفق داد تحریم‌های گسترده‌تری از راه خواهند رسید؟ مثلاً تحریم هر نوع صادرات و واردات از طریق تحریم بانک مرکزی ایران؟ مهم این است که غرب دیگر قادر نیت روی همراهی شرق در اعمال تحریم‌های رسمی از طریق شورای امنیت حساب کند. از طرف دیگر تحریم‌های یک جانبه حتی با تکیه بر انحصار جهانی امور مالی در لندن و نیویورک نیز چندان کارآمد نخواهد بود. این تحریم‌ها تنها منجر به تسریع انتقال قدرت جهانی از غرب به شرق خواهد شد چنان که در آغاز به کار بیمه کشتیرانی ژاپن در پاسخ به تحریم بیمه‌ای اروپا بر علیه ایران شاهد بودیم.

بنابراین پاسخ این است که بله تحریم‌های بیشتر و بیشتری در راه خواهند بود اما توان غرب برای پایداری در این مبارزه روز به روز در حال تحلیل رفتن است. تحولات جهانی به صورت کاملاً هدفمند در حال خالی کردن زیر پای غرب است. بحران گسترده اقتصادی در اروپا تصادفی نیست. روزگاری بحران‌ها نشانگر جابجایی قدرت میان بخش‌های مختلف اقتصاد بود اما در حال حاضر این خود نهاد دولت  است که دچار بحران شده است. دست‌گردان کردن قرض دولت‌ها موقتاً آرامش ایجاد می‌کند اما در بلند مدت بالاخره این قرضها باید بازپرداخت شود. بازپرداخت تنها زمانی امکانپذیر است که اولاً مصرف داخلی در غرب کاهش یابد و ثانیاً تولید به منظور صادرات رشد کند. از منابع حاصل ازین صادرات است که می توان در دوره‌ای طولانی بازپرداخت را انجام داد. این دو گام به معنای کاهش قدرت غرب خواهد بود. آثار ضعف غرب البته سالهاست گه آشکار شده است و از مهمترین آنها باید به بیداری اسلامی در خاورمیانه اشاره کرد. بنابراین اگر قرار بر مواجهه بلند مدت است ایران در این مبارزه آشکارا دست بالا را دارد. 



درباره وبلاگ
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
پیوند ها
آمار سایت
قالب وبلاگ