تبلیغات
مهاجراً الی الله - بازدهی در اقتصاد
مهاجراً الی الله
من یهاجر فی سبیل الله یجد فی الارض مراغما کثیرا و سعه
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 19 خرداد 1390 توسط فرزان حدادی

مطلب آزاردهنده‌ای در اقتصاد ایران وجود دارد و آن این است که بسیاری از کالاهایی که وارد می‌کنیم دارای فناوری بسیار پایینی هستند. کاملاً مشخص است که تولید این کالاها در داخل امکانپذیر است اما گویی کسی پیدا نشده است که به خودش زحمت تولید آنها را بدهد. در عوض کسانی پیدا شده‌اند که زحمت وارد کردن همان کالاها را از هزاران کیلومتر دورتر به خود هموار کرده‌اند. ماجرا چیست؟ صورت مساله زمانی جذاب‌تر می‌شود که ببینیم رکود تولید در کنار نرخ بالای بیکاری اتفاق افتاده است. یعنی اقتصاد بیکاری را به تولید کالاهای ساده ترجیح می‌دهد.

علت این موضوع را باید در بازدهی بخش‌های مختلف اقتصادی جستجو کرد. یک مهندس کارآفرین قادر است ماشین‌آلاتی وارد کند و به کمک آن کالایی را تولید کند یا خدماتی را ارائه نماید. اگر چه او قادر به ساخت ماشین‌آلات هم هست ولی بنا به دلایلی سود موجود در وارد کردن ماشین‌آلات بیش از سود ساخت است، پس او گزینه ساخت را به راحتی کنار می‌گذارد. شخصی که به فکر آینده خود است می‌تواند فروشنده شود یا وارد دانشگاه شود و مدرک بگیرد. مسلم است که به طور متوسط سود فروشندگی بالاتر است پس آمار ورود پسران به دانشگاه لاجرم کاهش می‌یابد. مهندسی که چند پروژه را انجام داده و سرمایه‌ای به دست آورده است، با سرمایه‌اش به دنبال واردات فلان ماشین‌آلاتی می‌رود که سود فروشش بسیار بیشتر از کار مهندسی است.

به طور کلی مشکل اقتصاد ایران را می‌توان اتفاقاً بازدهی بالای بخش‌های غیرمولد اقتصاد دانست و این موضوع خود معمایی است. سوال اصلی این نیست که بازدهی اقتصادی کدام بخش اقتصادی بالاتر است تا به سراغ آن برویم. سوال اصلی این است که چرا بازدهی اقتصادی واردات و توزیع تا این حد بالاست؟ آیا دلیل آن پول بادآورده نفت است که بی‌حساب خرج خریدهای کلان خارجی می‌شود؟ یا دلیل آن ساختار ناکارآمد توزیع و نبود رقابت واقعی در شبکه توزیع است؟ تازه این در حالی است که در ایران شبکه بانکی کارکردی کاملاً خلاف سایر نقاط دنیا دارد. به طور معمول بانک سرمایه‌های خرد را گرد می‌آورد تا صرف سرمایه‌گذاریهای مولد در جامعه شود در حالی که در ایران سرمایه‌ها تا زمانی که پراکنده است احتمال دارد که به مصرف سرمایه‌گذاری شخصی در تولید برسد ولی وقتی توسط بانک تجمیع شد به احتمال زیاد وارد بخشهای اقتصادی غیرمولد مانند بازرگانی و مسکن خواهد شد چرا که نرخ سود بالای بانکی چنین چیزی را دیکته می‌کند. مجموعه‌ای از دلایل فوق بیان کننده چرایی این رابطه عجیب است که با وجود واردات گسترده بیکاری نیز گسترده است. 



درباره وبلاگ
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
پیوند ها
آمار سایت
قالب وبلاگ