تبلیغات
مهاجراً الی الله - اصلاح نظام بانکی
مهاجراً الی الله
من یهاجر فی سبیل الله یجد فی الارض مراغما کثیرا و سعه
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 20 دی 1389 توسط فرزان حدادی
پس از اصلاح نظام یارانه ها، اکنون صحبت از اصلاح نظام بانکی و ادامه تحول اقتصادی در کشور است. حقیقت این است که اصلاح نظام بانکی می تواند به همان اندازه که هدفمندسازی یارانه ها در اقتصاد کشور تحرک ایجاد میکند موثر باشد تا جایی که می توان آن را به نوعی هدفمندسازی منابع مالی کشور دانست. سود بانکی در ذات خود ضد تولید است. از زمانی که بانکهای خصوصی در اقتصاد ایران پا گرفتند دو اتفاق جدید افتاد. اول این که این بانکها با نوآوریهایی هر چند ساده کیفیت خدمات خود را ارتقا دادند تا جایی که حتی بسیاری از بانکهای دولتی نیز در رقابت با بخش خصوصی ناچار شدند در خدمات خود به مشتریان بهبود ایجاد کنند و مردم طعم واقعی خصوصی سازی را چشیدند. با این حال این بانکها با سوء استفاده از عنوان خصوصی خود به ارائه بی حساب و کتاب تسهیلات با نرخ های بهره به مراتب بالاتر از آن چه دولت تصویب میکرد اقدام کردند. با این اقدام طیف بزرگی از مردم در جامعه که پولی در بساط داشتند کار و فعالیت جدی و خطرپذیر را کنار نهادند و با قرض دادن پول خود به این بانکها به صف آسان خوران اقتصادی پیوستند. نیروهایی که میتوانستند مولد باشند از دور خارج شدند. از سوی دیگر بانکها با استفاده از منابع مالی گردآوری شده به قرض دادن همان منابع با نرخ های بهره بسیار بالاتر و سرسام آور پرداختند. بسیاری از وامها بسته به زمان بازپرداخت بین 2 تا 3 برابر می بایست بازپرداخت شوند. نتیجه چنین وامهایی این خواهد بود که صنعتگرانی که این وامها را برای راه اندازی کسب و کار مورد استفاده قرار می دهند ناچارند تنها به فعالیتهایی بپردازند که نرخ ریسک آن بسیار پایین و نرخ سود حاصله از آن بسیار بیشتر از نرخ سود بانکی باشد. این مساله یکی از عمده علل رکود بازار صنعت در ایران است. در ایران کمتر کسی جرات دارد دست به ریسکهای بزرگ بزند خطر کند و نوآوری داشته باشد. هر کسی به دنبال این است که فعالیتی که سود تضمین شده داشته باشد را با دسترسی به منابع بانکی انجام دهد. گرایش اصلی به سمت فعالیتهای انحصاری و رانتی است چرا که تنها در این گونه فعالیتهاست که ریسک به اندازه کافی پایین است و سود هم بالاست. این به معنای تقویت اقتصاد رانتی و تقویت انحصارات دولتی و شبه دولتی است. 
گمان میکنم ایران در میان کشورهای دنیا در زمینه بالا بودن نرخ سود بانکی یکی از رکوردداران باشد. این موضوع خود شایسته بررسی است که چرا هر زمان دولت تصمیم به کاهش نرخ سود میگیرد روشنفکرانی که در همه زمینه ها ما را به پیروی از غرب و شرق فرامیخوانند علم مخالفت برمیدارند و از علمی بودن نظام فعلی حاکم بر بانکها و عدم امکان برخورد دستوری با نظام اقتصادی سخن می گویند. نظام اقتصادی صحیح نظامی است که در آن کار و نوآوری محور باشد. در این صورت بانک نیز قادر نخواهد بود تنها از طریق اجاره دادن پول ثروتمندترین سیستم اداری کشور را سرپا نگه دارد. کار بانک در درجه اول ارائه خدمات مالی (مثل انتقال پول و ذخیره سازی آن) است و در درجه بعد اگر خواست با این پول کار اقتصادی انجام بدهد می بایست به عنوان یکی از شرکای کار وارد شود. بانک در اقتصاد اسلامی حق ندارد تحت هر شرایطی سود خود را مطالبه کند بلکه باید در سود و زیان شریک باشد. در این صورت بانک در انتخاب مجری دقت کافی خواهد کرد و خود در روند اجرای پروژه به عنوان ناظری قوی یا بهتر بگوییم مدیر پروژه وارد عمل خواهد شد. 
اجرای کاهش نرخ سود بانکی از هم اکنون که تنها در حد سخن مطرح شده است آثار مثبت خود را آشکار کرده است. این کار علاوه بر این که یکی از تحقیرهای تاریخی ایران را در زمینه بالا بودن نرخ سود در دنیا جبران خواهد کرد در درجه اول به مثابه مدرن سازی نظام مالی نیز خواهد بود. چرا که با کاهش نرخ سود بانکی پول های مردم از بانکها خارج و به سوی بازارهای سرمایه که مکانی مناسبتر جهت سرمایه گذاری است هدایت خواهد شد و این موضوع به سرمایه داران فعلی بازار بورس کمک شایانی در قالب افزایش قیمت سهام آنها خواهد کرد. رشد خیره کننده بازار بورس ایران علی رغم تحریمهای پوچ و بی اثر غرب نشانی از قدرت اقتصاد ملی و عزم مردم و دولت در ایجاد یک انقلاب بلند مدت اقتصادی است. 


درباره وبلاگ
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
پیوند ها
آمار سایت
قالب وبلاگ